MINACHT NOOIT EEN ZWAKKE WELP
HIJ KAN EEN WOESTE TIJGER WORDEN
Mongools gezegde
KONINKRIJK TANGUT
1192 - HET JAAR VAN DE ZWARTE RAT
De monnik die je vrouw moest zoeken is dood.
Hoorde je dat?
MONGOOLSE STEPPE, 20 JAAR EERDER
Op m'n negende ging ik met m'n vader
bij de Merkits een bruid uitkiezen.
Hij had mijn moeder van de Merkits gestolen.
Dat waren ze nooit vergeten.
Nu wilde hij vrede,
dus moest ik een Merkit-bruid nemen.
Ik kon m'n vader niet weigeren.
Hier woont m'n vriend Dai Sechen.
Laten we hier overnachten.
Welkom, vriend Esugei.
Wat fijn om je te zien.
Je zoon is al zo groot.
Hoe heet je? - Temudgin.
Ik hoor dat eerst te vragen.
Hoe oud ben je?
Negen.
Je bent zelfs jonger dan ik.
Veel jonger? - Een heel jaar.
Waarom ben je hier?
Ik ga bij de Merkits 'n bruid halen.
Ik overnacht hier.
Slimme mensen kiezen onze bruiden.
Dag, Temudgin.
Wacht. Hoe heet jij? - Borte.
Temudgin.
Je moet mij kiezen.
Laten we vechten, Targutai.
Ik ben dronken. Je kunt me aan.
Je bent een dwaas en bovendien zwak.
Die muggen hebben honger.
Ik wil hier een bruid zoeken.
Luister...
Deze stam is zwak.
Mensen komen hier bruiden zoeken.
Ik moet vrede sluiten met de Merkits.
Ik wil oefenen.
Dat kan niet. Dan beledig je ze.
Ze zijn zwak, laat ze beledigd worden.
Luister goed.
Maak geen vergissing als je kiest.
Haar gezicht moet zo plat zijn als een zoutmeer.
Haar ogen moeten klein zijn.
Boze geesten duiken in grote ogen
en dan wordt ze gek.
Dan ziet ze dingen die er niet zijn.
En het belangrijkste: Bekijk haar benen.
Een vrouw met sterke benen
maakt een man gelukkig. Begrepen?
Ik heb jou gekozen. - Het is goed.
Ik heb m'n bruid gekozen.
Ik geef een bontjas voor haar.
Je zoon heeft goed gekozen, Esugei.
Hij heeft ons tijd bespaard.
We kunnen nu naar huis.
Je hebt gelijk.
Voor mijn stam is het een grote eer.
Over vijf jaar kunnen ze trouwen.
Dit is een vorkbeen van 'n witte raaf.
Wrijf erover en doe een wens.
Over vijf jaar kom ik terug.
Waarom luisterde je niet naar me?
Je bent koppig.
Ik zag haar en ik wist dat zij m'n vrouw was.
Wat moet ik tegen de Merkits zeggen?
Ik krijg er hoofdpijn van.
De Merkits vergeten dit nooit.
We reden terug naar huis.
M'n vader sprak niet.
Uiteindelijk zei hij:
'Het was goed.
Een man moet z'n vrouw kiezen.'
Ik wist niet dat die dag
m'n leven voor altijd zou veranderen.
Bang?
Ja.
De donder betekent,
dat onze god Tengri boos is.
Alle Mongolen zijn er bang voor.
Vijanden.
Ach wat.
Je mag geen bloed morsen bij een rustplaats.
Melk van mijn heer. - Bedankt. Ga zitten.
Dank u.
Laat de bediende eerst drinken.
Zie hoe ze naar ons kijken.
Ze zijn onze vijanden.
Maar als ik, Khan Esugei,
breek met gewoonten, staat alles op z'n kop.
Ben je ziek, Esugei?
Laten we even stoppen.
Stil. Dat beslis jij niet.
Ze hebben onze khan vergiftigd.
Jij schoft.
Ik ga je verlaten, mijn zoon.
Jij wordt nu khan.
Wees sterk...
...en vraag onze Heer van de Blauwe Hemel,
de Grote Tengri, om hulp.
Neem alles.
Waag 't niet.
Dat is de kudde van je khan.
Hij heeft je beschermd.
Verdwijn.
Ophouden.
Ondankbaar stuk tuig.
Niet bang om te stelen, Targutai?
Nee. Khan Esugei is dood.
Mijn zoon is nu khan.
Hij zal ons wreken.
Wil je dat ik hem dood?
Rennen. Snel.
Grijp 'm. - Rennen.
De duivel huist in je.
Targutai.
Wat bezielt je?
Mongolen doden geen kinderen.
Ik vervloek je.
Rot weg in de hel.
Zoals Esugei had gezegd:
Breek nooit met een gewoonte.
Als hij groot is, dood ik hem.
Laat me los.
Hij is bijna volwassen.
Na de winter gaan we hem achterna.
Ooit...
moet je hem doden.
Maar bescherm eerst jezelf.
Die winter kon ik me nergens verbergen.
Ik ging naar de Heilige Berg
om onze god Tengri om hulp te vragen.
Ik was alleen.
De berg was ver weg.
Ik rende voor m'n leven.
Ik ben Jamukha. Hoe heet jij?
Ik heet Temudgin.
Een Mongool hoort op een paard.
Targutai stal onze paarden.
Jij hielp me, Jamukha.
Wil je m'n broeder worden?
Taichar, geef me een lap.
Nu zijn we bloedbroeders.
Als ik khan ben, word jij onderbevelhebber.
Jamukha, ik moet eerst
m'n vijand Targutai doden.
Maar hoe? Je hebt geen paard.
Mijn bruid heeft sterke benen.
Wat doen benen ertoe?
Dat maakt 'n man gelukkig, zei m'n vader.
Je hebt eerder een paard nodig dan 'n vrouw.
Zie je hem?
Ja, daar is ie.
Rennen.
Targutai.
Zeg de mensen dat ik geen khan wil worden.
Je bent 'n hond.
Niemand geeft nog om je.
Waarom wil je me nog steeds doden?
Dan slaap ik beter.
Ik vermoord je.
Ik vermoord jou eerst.
Schoft.
Je moet sterk worden. Eet.
Drink.
Deze vliegen...
zuigen je bloed op.
Temudgin. Je familie is veilig.
Maak je geen zorgen.
Jamukha. Zoek mijn bruid.
Zeg haar dat ze op me wacht.
Hij is nog steeds klein.
Geef'm meer te eten.
Als ik terugkom wil ik dat hij groot is.
Tengri, Heer van de Blauwe Hemel.
Ik buig voor u.
Bevrijd me, Grote Tengri.
1186 - HET JAAR VAN HET VUURPAARD
Hoe ver de wolf ook rent, ooit komt hij thuis.
Temudgin.
Ik heb op je gewacht. Ik ben nu khan.
Ik ben slimmer dan je vader.
Hij was een dwaas.
Noem jij jezelf khan?
Stront blijft altijd stront.
Ik dood je niet gewoon.
Ik dood je stukje bij beetje.
Zie je de houten ezel?
Ik spijker je er zelf op.
Het duurt 'n week voor je sterft.
Kom dichterbij, oude man.
Je maakt me bang.
Als ik niet sterf, vergeef ik jullie allemaal.
Jij vergeeft niemand van ons.
Kom hier. Geef me wat water.
Idioot.
Kop dicht.
Ik zal je laten zien wie een idioot is.
Sta stil.
Ik ben Temudgin. - Ik ben Boorchu.
Waarom help je me? - Ik weet wie je bent.
Neem mijn paard.
Ik zal je niet vergeten, Boorchu.
De Grote Tengri heeft me beschermd
en ik overleefde het.
Ik was klaar om van mijn vijanden
terug te nemen wat van mij was.
Maar eerst moest ik m'n bruid Borte zoeken.
Ik dacht dat je dood was. - Dat ben ik niet.
Je weet waarom ik hier ben.
Je hebt haar jaren geleden gekozen.
Ik weet niet of Borte je nog steeds wil.
M'n Temudgin is teruggekomen.
Vader, ik moet met Temudgin mee.
Breng de bontjas. Vlug.
Wil je me niet aanraken?
Dan breek je in tweeën.
Mijn zoon. Temudgin.
Ik mag je graag.
Je bent sterk, net als ik.
Je bent goed.
Dit is m'n bruidsschat.
Voor mij...
Het is te veel.
Dit is voor jou.
Broeder, wanneer zet je je joert op?
Morgen.
Fijn dat onze broeder terug is.
En met zon mooie vrouw.
Hebbes. - Alleen omdat ik 't toeliet.
Ik word een goede vrouw.
Dat weet ik.
Blijf hier.
Oelun.
Chiledu?
Herken je m'n stem?
Je vergeet nooit je eerste man.
Ik wil je gezicht zien.
Waarom zou ik naar je kijken, oudje?
Ik wil Temudgins bruid.
Ga weg. Laat ons met rust.
Ze zijn er niet.
Ga.
Kop dicht.
Khasar, kijk uit.
Waar zijn ze?
Spreek.
Ik heb hun sporen gevonden.
Kom.
Temudgin. Ik heb zo lang op je gewacht.
Ik heb zo vaak over het vorkbeen gewreven.
Ik had maar één wens: Dat je terug zou komen.
Ik wil altijd bij je zijn.
Dat beloof ik.
Merkits.
Ga naar huis.
Toen Temudgins vader...
...mijn bruid stal...
...zwoer ik wraak te nemen.
Je bent nu van mij.
Neem haar mee.
Mijn zoon.
Mijn broeder.
Wat hebben ze met je gedaan?
Hoe gaat t met je, Jamukha?
Ik ben blij dat je leeft.
Accepteer mijn geschenk.
Toen ik hoorde dat de Merkits
je bruid hadden gestolen
ging m'n lever pijn doen.
Ik wil met je praten.
Mongolen voeren geen oorlog om een vrouw.
Taichar brengt je twee nieuwe vrouwen.
Ik wil Borte terug.
Heb je nog nooit een andere vrouw geprobeerd?
Denk je dat alleen zij sterke benen heeft?
Ik heb weinig tijd.
Begroet hem.
Taichar...
Merkits hebben mijn broeder beledigd.
Hoeveel krijgers heb je?
Ik heb mn zwaard en wat mensen.
Dat is niet genoeg.
Daarom kom ik bij jou.
Ik doe 't.
Volgend jaar.
Dat is te laat.
Volgend jaar is beter.
We wachten.
Zeg niemand dat we oorlog voeren om een vrouw:
Dit is Merkit-gebied.
Wie ben jij, verdomme?
Ik wist dat je me zou komen halen.
Borte, ik kan niet bij je weg blijven.
Dit is m'n zoon.
Ik snap t.
Blij dat je je vrouw terug hebt?
Ik zou niet met zo'n vrouw slapen.
Je bent dapper.
Erg dapper.
Ik wil je bedanken.
Je blijft nu bij me.
Ik ben gewend eigen baas te zijn.
Je kent de Mongolen niet.
Je overleeft t niet alleen.
Je wordt mijn onderbevelhebber.
Je mensen wachten.
Ik moet gaan. - Ga.
Verzamel de buit.
Temudgin, ik heb t beste zwaard voor je gepakt.
Jamukha nam t meeste van de buit.
Hoe verdelen we de rest?
Ik neem een tiende.
Verdeel de rest onder de krijgers.
En de families van de dode krijgers.
Deze is voor jou.
Dank je, Temudgin.
Luister. Temudgin is vrijgevig.
leder krijgt z'n deel.
Kijk hem.
Hij heeft zijn hele buit weggegeven.
De volgende keer neemt hij alles.
Hij neemt 'n Merkit-kind in z'n joert.
Spreek geen kwaad over m'n broeder.
Ik ben je broeder.
Je kunt niet twee rammenkoppen
in één pot koken...
...Temudgin.
Wakker worden.
M'n broeder heeft me verlaten.
Hij is koppig.
Opstaan.
Daritai. Altan.
Daritai.
Taichar.
Waar is Daritai? Waar is Altan?
Ze horen dicht bij m'n laarzen te zijn.
Ze zijn weggegaan met Temudgin.
Wat?
Ze zijn weggegaan met Temudgin.
Broeder.
Je hebt geen afscheid genomen.
Je sliep.
Mijn mensen zijn bij je. Waarom, broeder?
Mongolen veranderen van meester
wanneer ze willen.
Daritai.
Altan.
Waarom zijn jullie bij me weggegaan?
Temudgin behandelt z'n krijgers rechtvaardig.
Geef onze paarden terug.
Je hebt dit paard aan me gegeven.
Daritai, ik ben de wet.
Ik ruk je lever uit je lijf.
Probeer maar.
Mijn lever heeft nu een nieuwe meester.
Ik kan ze niet terugsturen, broeder.
Mongolen hebben 't recht om te kiezen.
Zorg goed voor ons paard. Ik kom terug.
Daritai. Dieven stelen Temudgins paarden. 367